Marcus (17) groeide op met een moeder die kampte met mentale problemen. Hierdoor lag er veel verantwoordelijkheid op zijn jonge schouders. Anderhalf jaar geleden werd hij plotseling uit huis geplaatst. Voor Marcus kwam dat totaal onverwacht. “Een uithuisplaatsing is echt fors”, zegt hij met veel onbegrip. “Het loste het probleem niet op, maar veranderde alles.”

Marcus is enig kind en voelde zich al jong verantwoordelijk voor dingen die eigenlijk door volwassenen gedaan zouden moeten worden: boodschappen, opruimen, een luisterend oor. Jarenlang kwamen er hulpverleners over de vloer, maar ieder keek vanuit zijn eigen hokje. De één richtte zich op zijn moeder, de ander op Marcus zelf. Niemand keek naar het gezin als geheel. Eén keer per week kwam er ambulante hulp voor zijn moeder. “Dat was meer een theekransje”, zegt Marcus. Ondertussen werkten instanties langs elkaar heen: GGZ, financiële hulp, school… En een vangnet om bij te springen, hadden ze niet. Ze stonden er alleen voor. 

Wanneer alles zich opstapelt

De problemen stapelden zich letterlijk en figuurlijk op. Terwijl Marcus veel ballen in de lucht probeerde te houden, raakte hij zelf psychisch uitgeput. Op zijn 13e trok hij bij de GGZ aan de bel, maar ook daar bleef de focus hangen bij symptoombestrijding.

Het voelde alsof ze kozen voor de makkelijkste oplossing, niet de juiste.”

“In de therapie ging het vooral over negatieve gedachtes om te leren zetten in positieve gedachtes.” De zogenoemde cognitieve gedragstherapie. “Maar dat verandert niks aan de situatie waar je elke dag in terugkomt. Na elke sessie kwam ik weer thuis in dezelfde chaos. Dan kun je gedachtes omzetten wat je wil, maar de spanning en druk blijven.”

Verkeerd ingrijpen

Veilig Thuis werd ingeschakeld, maar volgens Marcus veranderde er niets. Daarna kwam de Raad voor de Kinderbescherming in beeld, die een ondertoezichtstelling adviseerde. De Raad checkte nog even bij Marcus om te horen hoe dit thuis was aangekomen. “Mijn moeder vond het lastig”, zei hij.

Vervolgens liep het gruwelijk mis. “Opeens vroegen ze of ik nog wel naar huis durfde. Ik dacht: waarom zou ik dat niet durven?” Diezelfde middag werd, zonder dat iemand het hem vertelde, een crisisuithuisplaatsing aangevraagd. “Het voelde alsof ze kozen voor de makkelijkste oplossing, niet de juiste.”

Als er een team van hulpverleners was geweest dat echt met elkaar communiceerde en het hele plaatje bekeek, had het misschien niet zover hoeven te komen.”

Een knagende vraag

Marcus woont nu in een fijn pleeggezin, maar hij vraagt zich nog steeds af of de uithuisplaatsing echt nodig was. “Als er een team van hulpverleners was geweest dat echt met elkaar communiceerde en het hele plaatje bekeek, had het misschien niet zover hoeven te komen.” Daarmee bedoelt Marcus niet alleen psychische ondersteuning, maar ook praktische hulp. “Iemand die samen met ons structuur aanbracht, hielp met opruimen en overzicht creëren.”

Toekomst

Aan een terugkeer naar huis wordt nauwelijks gewerkt. Marcus en zijn moeder deden een poging met systeemtherapie, maar dat was volgens Marcus allesbehalve effectief en helpend. “Ik leef al 16 jaar in deze dynamiek. De patronen zitten zo diep dat ook therapeuten soms niet weten hoe ze het moeten aanpakken.” Toch laat hij zich er niet door tegenhouden. “Het verleden kan ik niet veranderen, maar ik bepaal zelf hoe ik verder wil. Ik wil mijn leven op mijn eigen manier weer opbouwen. En ja, natuurlijk het liefste bij mijn moeder thuis.”

Deze persoonlijke verhalen zijn onmisbaar om politici en beleidsmakers te laten zien dat het anders moet. We zijn dankbaar en trots op de ervaringsdeskundigen die met hun verhaal bijdragen aan het aanjagen van verandering.