Opbrengsten Symposium Gezinshulp eerst: “Haal uithuisplaatsingen uit die tas met oplossingen”
Jaarlijks worden er duizend kinderen uit huis geplaatst, terwijl dat voorkomen kan worden door gezinshulp. Maar hoe zorgen we ervoor dat gezinshulp de landelijke norm wordt bij het werken aan duurzame veiligheid in gezinnen? Wat is de rol van jeugdhulpaanbieders? En van gemeenten? En van Het Rijk? Die vragen stonden centraal tijdens het symposium Voorkom uithuisplaatsingen. Gezinshulp eerst!
Bij aanvang luisterden de aanwezige wethouders, bestuurders en beleidsmakers naar indringende fragmenten uit de podcastserie Oost, West, Thuis Best. Een podcast met openhartige verhalen van ouders en een jongere die te maken kregen met een uithuisplaatsing.
Onder leiding van dagvoorzitters Gieke Buur (o.a programmaleider OZJ) en Mannus Boote (ervaringsdeskundige en trainer) waren er gesprekken over de rol van gemeenten en de sector zelf om van deze domeinoverstijgende gezinshulp prioriteit te maken. De belangrijkste conclusie: de focus in beleid en de praktijk moet liggen op wat is goed voor kind en ouders. Dat begint met begrijpend luisteren in plaats van oplossingsgericht handelen.
Onder andere Dennis de Vries (wethouder Jeugd Utrecht) en Gea Vermeulen (concerndirecteur Sociaal Domein Almere), Nienke van de Hoef (aanjager versnellingsaanpak Flevoland) en Mariska van der Steege (organisatieadviseur en orthopedagoog) deelden hun inzichten en ervaringen. “Financiering moet de zorg volgen, en niet andersom,” aldus Gea vermeulen.
Vervolgens gingen de deelnemers met elkaar in gesprek over de oplossingen die nodig zijn om uithuisplaatsingen terug te dringen. De uitkomst:
- “Haal de optie ‘uithuisplaatsing’ uit de tas”. Het zijn de woorden van Dees (moeder van een kind dat uit huis werd geplaatst) die bleven hangen bij de deelnemers. In plaats van uithuisplaatsing als een van de beschikbare opties te zien bij het bieden van veiligheid, moet het een uiterst redmiddel worden dat pas overwogen mag worden na een gezamenlijke verklarende analyse. Men stelt zelfs voor om een uithuisplaatsing helemaal uit de wet te halen of financieel veel minder aantrekkelijk te maken dan ambulante hulp.
- Radicale focus op ‘vertragen’. Stop met het handelen vanuit “paniekvoetbal”. Professionals moeten de ruimte krijgen om te reflecteren op hun eigen overtuigingen en handelen. Dat helpt om onzekerheid te verdragen voordat er ingrijpende besluiten worden genomen.
- Aanpassen wet- en regelgeving en ontschotting van budgetten. Het Rijk heeft de taak om wet- en regelgeving te harmonisering en gemeenten moeten overstappen op integrale teams die domeinoverstijgend (zorg, onderwijs, wonen, schuldhulp) kunnen werken. De focus moet liggen op “doen wat nodig is” in plaats van sturen op productcodes of indicaties,
- Nooit meer besluiten ‘over’ het gezin zonder het gezin. Er moet een strikte stop komen op besluitvorming zonder dat daar ouders en kinderen bij betrokken zijn. Het gezin, hun eigen netwerk en ervaringsdeskundigen moeten vanaf de start van de probleemanalyse aan tafel zitten als gelijkwaardige partners en samen zoeken naar oplossingen.
- Versterk de sociale basis (de ‘voorkant’). Verschuif de inzet van hulp naar scholen, sportclubs en in de wijk. Door normaliseren boven problematiseren te stellen, kan hulp geboden worden in de natuurlijke omgeving van het kind voordat specialistische hulp en daarmee een uithuisplaatsing überhaupt in beeld komt.
Benieuwd naar een samenvatting van het symposium? Bekijk hier onze praatplaat.
Contact en advies
Inmiddels staan we in contact met verschillende gemeenten om mee te denken over de vraag hoe er regionaal werk gemaakt kan worden van het terugdringen van uithuisplaatsingen. Vragen? Neem contact met ons op via [email protected]